Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ευτυχώς που ο Νώε.... Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ευτυχώς που ο Νώε.... Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 16 Ιανουαρίου 2014

Γιατί τα πουλιά πετούν σε σχηματισμό V (http://www.tovima.gr, 16/1/2014, 00:05)

.............................................................

Γιατί τα πουλιά πετούν σε σχηματισμό V

Τοποθετούνται και κουνούν τα φτερά τους έτσι ώστε να εξοικονομούν ενέργεια επιδεικνύοντας άριστες γνώσεις αεροδυναμικής
 
 Γιατί τα πουλιά πετούν σε σχηματισμό V
Ο σχηματισμός V επιτρέπει στα πουλιά να εξοικονομούν ενέργεια κατά την πτήση τους στα μεγάλα ταξίδια - δείτε το σχετικό βίντεο (Πηγή Nature)



  
Λονδίνο  

Τα πουλιά είναι ενδεχομένως καλύτεροι γνώστες της αεροδυναμικής από τον άνθρωπο, όπως δείχνουν νέα επιστημονικά ευρήματα. Ομάδα ερευνητών ανακάλυψε ότι η πτήση πολλών αποδημητικών πτηνών σε σχηματισμό V, πέραν του ότι προσφέρει ένα υπέροχο θέαμα στον ουρανό, τους δίνει τη δυνατότητα να εξοικονομούν πολύτιμη ενέργεια «δαμάζοντας» τα ρεύματα του αέρα. Για καλύτερα αποτελέσματα παίρνουν μάλιστα πολύ συγκεκριμένες θέσεις και συγχρονίζουν τις κινήσεις των φτερών τους με ποικίλους τρόπους.

V, ο σχηματισμός της πτητικής «νίκης»

Πολλά είδη πτηνών που μεταναστεύουν από τον Βορρά προς τον Νότο πραγματοποιούν το ταξίδι τους πετώντας σε συγκεκριμένες θέσεις που σχηματίζουν μια γωνία σαν το λατινικό γράμμα V. Ο λόγος για τον οποίο κάνουν κάτι τέτοιο αποτελούσε «μυστήριο» για τους ειδικούς. Μια θεωρία έχει προτείνει ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο δυσκολεύουν τις επιθέσεις των αρπακτικών, μια άλλη ότι ο «καλύτερος» στον προσανατολισμό μπαίνει μπροστά για να οδηγήσει τους υπολοίπους. 



Βόρειες φαλακρές φρασκιόρνιθες πετούν σε σχηματισμό (Πηγή Markus Unsöld)


Μια τρίτη έχει υποστηρίξει ότι ο «αεροδυναμικός» αυτός σχηματισμός εξοικονομεί ενέργεια (και άρα και δυνάμεις) για τα πουλιά που πετούν στο πίσω μέρος του V, γεγονός το οποίο επιβεβαιώθηκε θεωρητικά με μοντέλα. Όπως όμως είχε φανεί προκειμένου να επιτευχθεί αυτή η εξοικονόμηση τα μέλη της ομάδας έπρεπε να πετούν σε πολύ συγκεκριμένες θέσεις και να κουνούν τα φτερά τους με απόλυτο συγχρονισμό. Οι επιστήμονες θεώρησαν μάλλον απίθανο να συμβαίνει κάτι τέτοιο και έτσι η θεωρία αυτή δεν επεκράτησε έναντι των υπολοίπων.
Τώρα επιστήμονες από το Βασιλικό Κτηνιατρικό Κολέγιο του Λονδίνου με επικεφαλής τον Στίβεν Πορτουγκάλ και τον Τζέιμς Ασεργουντ αποδεικνύουν για πρώτη φορά στην πράξη ότι το «απίθανο» είναι πέρα για πέρα αληθινό. Οι ερευνητές παρακολούθησαν το μεταναστευτικό ταξίδι μιας ομάδας πτηνών του είδους βόρεια φαλακρή ίβις ή βόρεια φαλακρή θρασκιόρνιθα (Gerontius eremite). Η σπάνια ευκαιρία για την παρακολούθηση άγριων πτηνών σε πτήση δόθηκε από ένα βραβευμένο πρόγραμμα στην Αυστρία. Η φαλακρή ίβις είναι ένα είδος που έχει εκλείψει από την Ευρώπη εδώ και 400 χρόνια και αυστριακοί επιστήμονες προσπαθούν να την επανεισαγάγουν εκτρέφοντας πτηνά και καθοδηγώντας τα στο πρώτο ταξίδι τους με ένα ειδικό ελαφρύ ιπτάμενο σκάφος.

Απόλυτος συντονισμός

Οι επιστήμονες του Βασιλικού Κτηνιατρικού Κολεγίου προσάρτησαν σε 14 φαλακρές θρασκιόρρνιθες που θα πραγματοποιούσε το παρθενικό της ταξίδι από την Αυστρία προς τον Νότο ειδικά μηχανήματα τα οποία είχαν σχεδιάσει έτσι ώστε να καταγράφουν τη θέση και τις κινήσεις των φτερών του κάθε πτηνού. Προς έκπληξή τους τα αποτελέσματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση «Nature», έδειξαν ότι ο τρόπος που πετούσαν τα πουλιά διατηρώντας τον σχηματισμό τους σε σχήμα V ταίριαζε απόλυτα με τις προβλέψεις του θεωρητικού μοντέλου της αεροδυναμικής. «Τοποθετούνται στην καλύτερη δυνατή θέση και κουνούν τα φτερά τους στον καλύτερο δυνατό ρυθμό» ανέφερε ο δρ Πορτουγκάλ στο ειδησεογραφικό τμήμα του «Nature». 




Βόρεια φαλακρή ίβις εν πτήσει (Πηγή Markus Unsöld)



Με βάση το θεωρητικό μοντέλο προκειμένου να επιτευχθούν τα βέλτιστα αποτελέσματα στον σχηματισμό V το κάθε πουλί θα πρέπει να τοποθετεί το φτερό του στο κινούμενο προς τα επάνω τμήμα του στροβίλου αέρα που δημιουργείται από την άκρη του φτερού του πουλιού που πετάει μπροστά του. Ο στρόβιλος αυτός όμως αλλάζει θέση προς τα επάνω ή προς τα κάτω καθώς το πουλί που βρίσκεται μπροστά κουνάει τα φτερά του. Για τον λόγο αυτό το πουλί που βρίσκεται από πίσω δεν θα πρέπει μόνο να τοποθετηθεί στην κατάλληλη θέση αλλά επί πλέον να κουνάει τα φτερά του στον κατάλληλο χρόνο (ο οποίος αλλάζει ανάλογα με την απόσταση μεταξύ των πτηνών).
Αυτό ακριβώς έκαναν οι φαλακρές θρασκιόρνιθες που παρακολούθησαν οι βρετανοί ερευνητές. Κατά τη διάρκεια της πτήσης τους τα πουλιά άλλαζαν συχνά τη θέση τους και τον ρυθμό της κίνησης των φτερών τους. Αυτά που βρίσκονταν στα σκέλη του V – λίγο πιο πίσω από το πουλί που πετούσε μπροστά – κουνούσαν τα φτερά τους συγχρονισμένα ώστε να επιτρέπουν σε εκείνα που πετούσαν τελευταία να παίρνουν περισσότερη ώθηση ενώ εκείνα που βρίσκονταν ακριβώς πίσω από τον «οδηγό» κουνούσαν τα φτερά τους εκτός χρόνου ώστε να ελαχιστοποιούν την επίδραση της καθοδικής φοράς που δημιουργούσαν οι στρόβιλοι από τα φτερά του πρώτου πουλιού.Κατά τη διάρκεια της διαδρομής τα μέλη της ομάδας εναλλάσσονται στις διάφορες θέσεις στο V ώστε να ξεκουράζονται.
Αυτό δείχνει ότι τα πουλιά έχουν εξαιρετική ικανότητα να αισθάνονται ή και να προβλέπουν τις αναταράξεις του αέρα που προκαλούν οι «σύντροφοί» τους στην πτήση. Ο σχηματισμός V ωστόσο δεν υιοθετείται από όλα τα αποδημητικά πτηνά – ορισμένα, με κύριο παράδειγμα τα ωδικά πτηνά, τον έχουν εγκαταλείψει. Ο λόγος, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι ότι ενδεχομένως δεν προσφέρει την ίδια εξοικονόμηση ενέργειας στα μικρότερου μεγέθους πουλιά. «Φαίνεται ότι υπάρχει ένα σημείο, περίπου γύρω στο μέγεθος του γλάρου, επάνω από το οποίο αξίζει κάποιος να το κάνει» δήλωσε ο δρ Πορτουγκάλ στο περιοδικό «New Scientist».

Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2013

Η φωτογραφία της ημέρας (www.lifo.gr, 7/9/2013)

.........................................................

Η φωτογραφία της ημέρας

Ελέφαντες μέσα στο ροζ φως της Αφρικής  

(www.lifo.gr, 7/9/2013)

Μια φωτογραφία του Frans Lanting που τραβήχτηκε το 1988  στο δέλτα του ποταμού Okavango στη Botswana της Αφρικής. Περιλαμβάνεται στο λεύκωμα Masters of Nature. 




Πέμπτη 27 Δεκεμβρίου 2012

Πυγολαμπίδα: Το φως μες στο σκοτάδι... ("My Way", 30/3/2010)

.........................................................

Πυγολαμπίδα: Το φως μες στο σκοτάδι... 

 http://makdel82.blogspot.gr/2010/03/blog-post_29.html

 Μια ιστορία λέει, πως ενώ το σκοτάδι έπεφτε βαρύ και αφού οι Ρωμαίοι είχαν σιγουρευτεί πως ο Χριστός είχε πεθάνει, έδωσαν την άδεια στη Παναγία να τον κατεβάσει από τον σταυρό... Η Παναγία με κάποιους από τους μαθητές του Κυρίου πήγαν να κατεβάσουν από τον σταυρό το άψυχο σώμα του, αλλά δεν έβλεπαν λόγω του σκοταδιού. Τότε ένα έντομο πήρε στην ουρά του κάρβουνο και τους έφεγγε!!! Επειδή όμως καιγότανε, πήγαινε συνεχώς και βουτούσε την ουρά του στο νερό... Έτσι λοιπόν η Παναγία συγκινημένη  ευχήθηκε το συγκεκριμένο έντομο να έχει πάντα στην ουρά του φως το οποίο όμως να μην το καίει... Με αυτό τον τρόπο δημιουργήθηκε η πυγολαμπίδα...
  Η πυγολαμπίδα ή αλλιώς κωλοφωτιά είναι έντομο κολεόπτερο που έχει την δυνατότητα να παράγει φως με βιολογικό τρόπο, που συνήθως εκπέμπει στο πίσω μέρος της ουράς της. Παλιά έθιμα σχετίζουν όπως και η παραπάνω ιστορία, την πυγολαμπίδα με το Πάσχα και κυρίως με το καλοκαίρι.   Οι πυγολαμπίδες κάνουν την εμφάνιση τους τα βράδια και δημιουργούν με τον φωτισμό τους ένα εξαιρετικό θέαμα σε όσους έχουν την τύχη να τις παρακολουθήσουν. Υπάρχουν πάνω από 2.000 είδη πυγολαμπίδων. Η περίοδος αιχμής της εμφάνισής τους είναι οι βραδιές του Ιουνίου και του Ιουλίου.
   Πολλά είναι τα βιβλία που έχουν γραφτεί για τις πυγολαμπίδες εξηγώντας το σκοπό, την ανατομία και την πορεία του συγκεκριμένου εντόμου στο πέρασμα των χρόνων. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο τρόπος με τον οποίοι αμύνεται μια πυγολαμπίδα. Οι αναλαμπές τη νύχτα την καθιστούν ευάλωτη στον εχθρό. Όταν επιτεθεί ένα αρπακτικό, μερικές πυγολαμπίδες αποβάλουν μερικές σταγόνες αίματος σε μια διαδικασία που λέγεται "αντανακλαστική αιμορραγία". Το αίμα περιέχει ένα χημικό το οποίο είναι αηδιαστικό και τοξικό για αρκετά αρπακτικά... Από αυτό που εμείς βλέπουμε σε μια πυγολαμπίδα, μόνο το 10% είναι φως , ενώ το υπόλοιπο 90% είναι θερμότητα. Σημαντική διαδικασία, επίσης ενδιαφέρουσα, είναι και η αναπαραγωγή τους. Κάθε ένα ενήλικο θηλυκό έχει μια έντονη ζωή μερικών εβδομάδων από τότε που θα ζευγαρώσει έως τη στιγμή που θα πεθαίνει.  Τα αυγά, μετά από μερικές εβδομάδες εκκολάπτονται και παραμένουν ως προνύμφες για ένα ή δυο καλοκαίρια επιπλέον. Ως προνύμφες, άλλες τρυπώνουν στο χώμα και άλλες σε φλοιούς δένδρων περιμένοντας την Άνοιξη να εμφανιστούν. Τρέφονται με μικρά σαλιγκάρια, αφού πρώτα τα παραλύσουν και στη συνέχεια τα πιπιλίσουν, αφήνοντάς τα στο τέλος άδεια.
 Επιστήμονες από όλο τον κόσμο, μελετούν την διαδικασία συντονισμού των πυγολαμπίδων, καθώς ανάλογα με το τι φως εκπέμπει η μία, ανάλογα λειτουργεί μια άλλη. Διαφορετικό χρώμα, διαφορετικός χρόνος που αναβοσβήνει το φως, αλλά συγχρόνως όλα αυτά γίνονται άψογα οργανωμένα, είτε για άμυνα, είτε για εσωτερική λειτουργία που βοηθάει τις πυγολαμπίδες να ζουν, να τρέφονται, να αναπαράγονται...
Αυτή είναι λοιπόν η πυγολαμπίδα. Η κωλοφωτιά για τους Έλληνες. Στην Ελλάδα την συναντάμε σε αρκετές περιοχές, αλλά πολύ τυχεροί είναι οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της Κέρκυρας που τις άγιες ημέρες του Πάσχα απολαμβάνουν ένα μοναδικό θέαμα στις πλαγίες του πανέμορφου νησιού... Τέλος πολλές αναφορές γίνονται και σε ποιήματα για την πυγολαμπίδα.  Παρομοιάζεται σαν το φως μέσα στο σκοτάδι, σαν την ελπίδα για τις  δυσκολίες, τις άσχημες στιγμές τους έθνους μας.
Όπως λέει και ο Κωστής Παλαμάς πολύ εύστοχα... «Στη νυχτιά μας μια πυγολαμπίδα, των αρχαίων η μνήμη, ψευτοφέγγει..»

Παρασκευή 2 Νοεμβρίου 2012

Ιπτάμενα ψάρια πετούσαν στον ουρανό πολύ πριν τα πουλιά (02 Νοε 2012 | tvxsteam tvxs.gr)

...............................................................

Ιπτάμενα ψάρια πετούσαν στον ουρανό πολύ πριν τα πουλιά

tvxs.gr/node/110170
 
 
 
 
 
Τα ιπτάμενα ψάρια εξελίχθηκαν πολύ νωρίτερα απ’ ότι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, υποστηρίζουν ερευνητές του κινεζικού Ινστιτούτου Παλαιοντολογίας Σπονδυλωτών Ζώων. Μάλιστα,όπως προκύπτει από την έρευνα, η ικανότητά τους να πετούν αναπτύχθηκε ώστε να γλιτώνουν από τους μεγάλους θηρευτές της θάλασσας.
 
Όπως αναφέρει το econews.gr, στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν από δελφίνια, καλαμάρια και άλλους θηρευτές, τα σύγχρονα ιπτάμενα ψάρια, που ζουν στα νερά τροπικών και υποτροπικών περιοχών, μπορούν να διανύσουν πετώντας πάνω από το νερό 400 μέτρα σε 30 δευτερόλεπτα και με ταχύτητα 72 χιλιομέτρων την ώρα.

Μέχρι σήμερα δεν υπήρχε κανένα γνωστό απολίθωμα ιπτάμενου ψαριού που να ξεπερνά σε ηλικία τα 65 εκατομμύρια χρόνια, ωστόσο, όπως υποστηρίζουν Κινέζοι παλαιοντολόγοι, σε αντίθεση με ό,τι γνωρίζαμε, η ικανότητα των ψαριών να πετούν αναπτύχθηκε πολύ νωρίτερα. Οι επιστήμονες ανέλυσαν απολιθώματα που εντοπίστηκαν σε ανασκαφή στη νοτιοδυτική Κίνα το 2009 και ανήκουν σε ένα αρχαίο ψάρι με την επιστημονική ονομασία Potanichthys xingyiensis (ψάρι με φτερά). Το ψάρι έζησε πριν 235 με 242 εκατομμύρια χρόνια στη θάλασσα «Yangtze», η οποία ανήκε στον παλαιό ωκεανό της Τηθύος (εκεί που εντοπίζονται σήμερα ο Ινδικός Ωκεανός και η Νοτιοανατολική Ασία).
 
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, χάρη στα θωρακικά του  πτερύγια που μοιάζουν με φτερά, πιθανότατα μπορούσε να πετάξει όπως ακριβώς τα σύγχρονα ιπτάμενα ψάρια. Εκτός αυτού, το σχήμα του πτερυγίου της ουράς του είναι τέτοιο που του έδινε τη δύναμη να εκτοξευθεί πάνω από το νερό.

Σημειώνεται ότι τα σύγχρονα ιπτάμενα ψάρια δεν είναι απόγονοι του συγκεκριμένου είδους.

Αντίθετα η ικανότητα του ψαριού Potanichthys xingyiensis να πετά πάνω από το νερό εξελίχθηκε μεμονωμένα και ανεξάρτητα.

Σάββατο 27 Οκτωβρίου 2012

Οι 20 καλύτερες φωτογραφίες μικροσκοπίου Από το διαγωνισμό Nikon Small World Photomicrography (www.lifo.gr, 25.10.2012) (

................................................................
 

www.lifo.gr, 25.10.2012 | 21:10

Οι 20 καλύτερες φωτογραφίες 

μικροσκοπίου

Από το διαγωνισμό Nikon Small World 
Photomicrography 
[Επιμέλεια: Παναγιώτης Κοτροκόης] 

Κάνε κλικ εδώ
για να τις δεις σε μεγαλύτερο μέγεθος:

 
1.
Magnify Image
 
Αίμο-εγκεφαλικό φράγμα ενός εμβρύου από ψάρι-ζέβρα
 

2.
Magnify Image
 
Νεογέννητες αράχνες λυγξ


3.
Magnify Image
 
Καρκίνος των οστών


4.
Magnify Image
 
Ανάπτυξης κόρης, της μύγας Drosophila melanogaster


5.
Magnify Image
 
Κακοξενίτης (ορυκτό)


6.
Magnify Image
 
Cosmarium (φύκια)


7.
Magnify Image
 
Μάτι της μύγας Drosophila melanogaster


8.
Magnify Image
 
Προνύμφη Pleurobrachia


9.
Magnify Image
 
Ένα μυρμήγκι μεταφέρει μία προνύμφη


10.
Magnify Image
 
Ophiure (Συγγενικό είδος αστερία)


11.
Magnify Image
 
Η άκρη εντέρου μίας προνύμφης Drosophila melanogaster (μύγα)


12.
Magnify Image
 
3D λεμφαγγειογένεση

13.
Magnify Image
 
Sonderia


14.
Magnify Image
 
Ύπερος Adenium obesum


15.
Magnify Image
 
Τμήμα από το πόδι πασχαλίτσας


16.
Magnify Image
 
Απολίθωμα Turritella


17.
Magnify Image
 
Τριχώματα (μαλλιά) από τσουκνίδα



18.
Magnify Image
 
Άμμος κοραλλιογενών


19.
Magnify Image
 
Τμήμα από το άνθος ενός σκόρδου


20.
Magnify Image
 
Έμβρυο νυχτερίδας

Παρασκευή 31 Αυγούστου 2012

Nα ξεχάσω τη χελώνα της Άννας Δαμιανίδη (από το "Ημερολόγιο Οδοστρώματος", 31/8/2012)

................................................................

Nα ξεχάσω τη χελώνα

της Άννας Δαμιανίδη 

από το "Ημερολόγιο Οδοστρώματος", 31/8/2012 

Τα παιδιά έστησαν καλάμια στην παραλία για να προστατεύσουν
τ' αυγά της χελώνας
                Πηγαίνοντας ένα πρωί για μπάνιο σε μια κάπως απόμερη παραλία της δυτικής Πελοποννήσου, άκουσα κάποιους που έφευγαν να λένε: «Έχει εκεί μια χελώνα».
Προχωρήσαμε χωρίς να ρωτήσουμε λεπτομέρειες. Για λίγο θέλησα να φανταστώ ότι θα βλέπαμε τη χελώνα να γεννά τ’ αυγά της. Είναι περιοχή που έρχονται οι caretta- caretta. Στο ίντερνετ νεανικές παρέες έχουν αναρτήσει φωτογραφίες, «πώς είναι η αμμουδιά όταν έχει περάσει χελώνα». Φαίνονται δυο γραμμές που κάνουν τα πτερύγια πάνω στην άμμο καθώς η χελώνα αναζητεί το μέρος που γεννήθηκε η ίδια για να γεννήσει τ’ αυγά της. Άλλες φωτογραφίες δείχνουν πώς να κατασκευάσεις ένα είδος φράχτη από καλάμια γύρω στ’ αυγά, να μην τα πατάνε οι λουόμενοι.
Όμως η χελώνα που είδαμε εκείνη τη μέρα ήταν νεκρή. Από μακριά έμοιαζε με πράσινο βραχάκι, μια μεγάλη θαλάσσια χελώνα με το ένα πτερύγιο ακόμα υψωμένο, σα να μαρμάρωσε ξαφνικά. Το κεφάλι της ήταν τραβηγμένο μακριά κι ένα ρυάκι αίμα σκοτεινό έτρεχε στο φολιδωτό λαιμό. Είχε αίμα και στα πίσω πόδια.
Τι είχε πάθει; Την πλήγωσε κάποια προπέλα στη θάλασσα και βγήκε έξω να πεθάνει, να γεννήσει, να σωθεί; Πρέπει να τη βγάλω φωτογραφία, σκέφτηκα, είναι είδος προστατευόμενο αλλά δεν την προστατέψαμε. Να υπήρχαν άνθρωποι όταν βγήκε έξω, να την παρακολούθησαν;  Λίγο πιο πέρα μια παρέα κοίταζε μάλλον αδιάφορα. Πάντα έχω μαζί μου μια μικρή φωτογραφική μηχανή, αλλά δεν κατάφερα να τη χρησιμοποιήσω, τρέμανε τα χέρια μου. Έφυγα άπρακτη.
Μέσα στη θάλασσα έβλεπα με τη μάσκα σμάρια από μπλε τσούχτρες. Είναι η ιδανική τροφή για χελώνες. Έχουν κάτι τρομακτικό, και τις σκεφτόμουν σαν μέρος του οικοσυστήματος που περισσεύει. Το γεύμα της νεκρής.
Πολλές χελώνες βγαίνουν και πεθαίνουν στη στεριά, με πληροφόρησαν οι ντόπιοι τις επόμενες μέρες. Τις πληγώνουν οι προπέλες, καμιά φορά τις σκοτώνουν κι οι ψαράδες γιατί τους χαλάνε τα δίχτυα…
Έψαξα στο Ίντερνετ λεπτομέρειες. Η χελώνα που είχα δει ανήκει σε ένα πλήθος ατυχημάτων του καλοκαιριού. Δεν πήγαινε να γεννήσει. Δεν βρήκα λεπτομέρειες για τη συμπεριφορά τους απέναντι στο θάνατο, αν νιώθουν την ανάγκη να βγουν στη στεριά όταν τις ζυγώνει. Και δεν γεννάνε τέτοια εποχή. Κι όντως χαλάνε τα δίχτυα των ψαράδων όταν παγιδεύονται σ’ αυτά, όπως και τα δελφίνια, γι αυτό κι έχουν επινοηθεί δίχτυα που τους επιτρέπουν να δραπετεύουν. Έμαθα πολλά για τις χελώνες, που μπορεί να τα μάθει ο καθένας αν θέλει, αν ενδιαφέρεται. Τα είπα και στους ντόπιους που με είχαν πληροφορήσει ότι ψαράδες σκοτώνουν χελώνες, αλλά δεν είδα να σκέφτονται κάποιο διάβημα στους περί ου ο λόγος ψαράδες, να αγοράσουν δίχτυα με τέτοια ειδικά ανοίγματα, να γλιτώνουν οι χελώνες. Υπάρχουν και οικολογικές πολιτικές δυνάμεις στην περιοχή, ίσως πρέπει να σκεφτούν κάποιο τρόπο να ενημερώσουν τους ψαράδες, άρχισα να σκέφτομαι.
Κι ύστερα βέβαια, επειδή έκανα πολλή παρέα με ντόπιους, κι άκουσα πολλές ντόπιες ιστορίες, άρχισε η φαντασία μου να καλπάζει. Φαντάστηκα τους ψαράδες να οργανώνονται για να αποκτήσουν μοντέρνα δίχτυα με εξόδους διαφυγής χελωνών και δελφινιών.  Να ζητούν επιδότηση από το υπουργείο. Τι άλλο να κάνουν, να επενδύσουν δικά τους λεφτά; Για τις χελώνες; Το υπουργείο δεν έχει βέβαια, λεφτά, οπότε οι ψαράδες καταγγέλλουν, διαμαρτύρονται. Θέλουν να τραβήξουν την προσοχή. Έρχονται στην Αθήνα, ρίχνουν νεκρά ψάρια στο Σύνταγμα. Ή μήπως νεκρές χελώνες; Και πια στο μέλλον δεν παραλύω όταν βλέπω νεκρές χελώνες στην άμμο, έχω συνηθίσει...
Ουφ, πολύν καιρό έμεινα στην επαρχία φέτος, πολλές ιστορίες άκουσα, έγινε η φαντασία μου διεστραμμένη. Άντε να γυρίσω στην πόλη μου, μαζί με τα νεαρά παιδιά που όλο τον Αύγουστο κρατούσαν βάρδιες δίπλα στο φράχτη από καλάμια για τ’ αυγά της χελώνας, να πάω στην Αθήνα κι εγώ, να συνέλθω,

Πέμπτη 21 Ιουνίου 2012

Για πρώτη φορά στην Ευρώπη Ερωδιός της τροπικής Αφρικής εθεάθη στο Μεσολόγγι (ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στα "ΝΕΑ", Τετάρτη 20 Ιουνίου 2012 )

.........................................................

Για πρώτη φορά στην Ευρώπη

Ερωδιός της τροπικής Αφρικής εθεάθη στο Μεσολόγγι

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στα "ΝΕΑ", Τετάρτη 20 Ιουνίου 2012

 
 
Ένας μαυροτσικνιάς (Egretta ardesiaca), είδος ερωδιού που ζει αποκλειστικά στην υποσαχάρια Αφρική, εθεάθη για πρώτη φορά στην ηπειρωτική Ευρώπη και συγκεκριμένα στην περιοχή Βαλτί, βόρεια των εκβολών του Αχελώου, στο Εθνικό Πάρκο των υγροτόπων Μεσολογγίου-Αιτωλικού.

Στις 3 Ιουνίου, δύο μέλη της Ορνιθολογικής Εταιρείας, ο Νίκος Μπούκας και ο Θόδωρος Κομηνός, παρατήρησαν έναν μαύρο ερωδιό μαζί με λευκοτσικνιάδες (Egretta garzetta). Αρχικά νόμισαν ότι επρόκειτο για θαλασσοτσικνιά (Egretta gularis), έναν σκούρο ερωδιό του οποίου η εξάπλωση φτάνει έως την Αίγυπτο και έχει εμφανιστεί αρκετές φορές στη Νότια Ευρώπη.

Η αποκάλυψη έγινε όταν το πτηνό άρχισε να τρέφεται. Τα μέλη της οργάνωσης παρατήρησαν ότι αντί για το φυσιολογικό «περπάτημα και κάρφωμα» των κοινών ερωδιών, αυτός, με μια απότομη κίνηση, έφερνε τις φτερούγες του μπροστά, καλύπτοντας κεφάλι και λαιμό. Από μακριά, έμοιαζε με ολοστρόγγυλη μαύρη ομπρέλα πάνω από την επιφάνεια του νερού. Αυτό κρατούσε λίγα δευτερόλεπτα και μετά έπαιρνε και πάλι τη φυσιολογική του στάση, περπατούσε λίγα μέτρα και ξανά τα ίδια.

Το νέο μεταδόθηκε σαν αστραπή στους παρατηρητές πουλιών και ήδη πολλοί έχουν καταφθάσει στην περιοχή από όλη την Ελλάδα αλλά και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ο μαυροτσικνιάς φαίνεται να έχει εγκατασταθεί σε μια αποικία λευκοτσικνιάδων.

«Πάντα υπάρχει ιδιαίτερη χαρά όταν βλέπουμε νέα είδη πουλιών στην Ελλάδα. Φέτος έχουμε ήδη δύο: έναν σκουφοπετρόκλη (Oenanthe monacha) στο Νέστο τον περασμένο Μάιο, είδος που το περιμέναμε αφού απαντά τυχαία σε γειτονικές μας χώρες, και τώρα ο μαυροτσικινιάς, μια οπωσδήποτε εντυπωσιακή καταγραφή που κανείς δε φανταζόταν», λέει ο γραμματέας της Επιτροπής Αξιολόγησης Ορνιθολογικών Παρατηρήσεων (ΕΑΟΠ) Νίκος Προμπονάς.

Από την πλευρά του, ο Κώστας Παπακωνσταντίνου, επίσης μέλος της EAOP, επιχειρεί να δώσει μια εξήγηση για το πώς βρέθηκε ο μαυροτσικνιάς στην Ελλάδα: «Πιθανώς τον περασμένο χειμώνα ο μαυροτσικνιάς να συνάντησε μια ομάδα λευκοτσικνιάδων που διαχείμαζαν στην Αφρική και τους ακολούθησε όταν αυτοί επέστρεψαν στην Ευρώπη. Σε αυτή την επιλογή ίσως να συντέλεσαν και τοπικές αρνητικές περιβαλλοντικές συνθήκες, όπως ξηρασία».

»Στην πραγματικότητα, όμως, ποιος ξέρει τι έγινε;»

Τετάρτη 9 Μαΐου 2012

«Κρητικό» ήταν το μικρότερο μαμούθ (www.kathimerini.gr, 9/5/2012)


..............................................................

«Κρητικό» ήταν το μικρότερο μαμούθ

Σύμφωνα με βρετανική επιστημονική έρευνα, το μικρότερο μαμούθ που υπήρξε έζησε στην Κρήτη.





Στην Κρήτη έζησαν τα μικρότερα μαμούθ που υπήρξαν στον πλανήτη, εκατομμύρια χρόνια πριν, σύμφωνα με έρευνα των παλαιοντολόγων Βικτόρια Χέριτζ και Άντριαν Λίστερ, του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου, που δημοσιεύτηκε στο Proceedings B της Royal Society.
Tα απομεινάρια των μαμούθ βρέθηκαν πριν από περίπου εκατό χρόνια, αλλά το εάν ανήκαν σε μαμούθ ή σε αρχαίους ελέφαντες δεν είχε εξακριβωθεί. Νέα ανάλυση των δοντιών έδειξε ότι τα εν λόγω ζώα βρίσκονταν πιο κοντά στα μαμούθ.
«Ο νανισμός είναι μία πολύ γνωστή εξελικτική αντίδραση μεγάλων θηλαστικών σε νησιωτικά περιβάλλοντα» είπε σχετικά η δρ. Χέριτζ. Το συγκεκριμένο φαινόμενο υποτίθεται πως οφείλεται στη σπανιότητα των πηγών τροφής ή στην απουσία αρπακτικών. «Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι στην Κρήτη ο νησιωτικός νανισμός σημειώθηκε σε πολύ μεγάλο επίπεδο, εμφανίζοντας το μικρότερο μαμούθ που γνωρίζουμε» συμπλήρωσε η παλαιοντολόγος.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από BBC

Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2011

Πώς τα ζώα προβλέπουν τους σεισμούς (http://www.tovima.gr/science/medicine-biology/article, 01/12/2011)



Πώς τα ζώα προβλέπουν τους σεισμούς
 
Διαισθάνονται τον κίνδυνο μέσω χημικών μεταβολών που πραγματοποιούνται στα υπόγεια ύδατα
 
Πώς τα ζώα προβλέπουν τους σεισμούς
 
«Σοφοί» αποδεικνύουνται οι νωχελικοί φρύνοι όταν πρόκειται
για την πρόβλεψη σεισμικών δονήσεων, εκτιμούν οι επιστήμονες



Λονδίνο 

Την ικανότητα να προβλέπουν σεισμούς έχουν, σύμφωνα με αμερικανούς και βρετανούς επιστήμονες τα ζώα, τα οποία είναι σε θέση να διαισθάνονται τις χημικές μεταβολές που πραγματοποιούνται στα υπόγεια ύδατα λίγο πριν από το χτύπημα του Εγκέλαδου.

Ειδικοί από την Εθνική Υπηρεσία Αεροναυπηγικής και Διαστήματος των ΗΠΑ  (NASA) και το Ανοιχτό Πανεπιστήμιο της Βρετανίας άρχισαν να ερευνούν την επίδραση των χημικών μεταβολών των υπογείων υδάτων στα ζώα, όταν το 2009 και λίγες μόλις μέρες πριν από τον μεγάλο σεισμό των 5,8 Ρίχτερ στην περιοχή Λ’Άκουιλα, στην Ιταλία, παρατήρησαν ότι μια αποικία φρύνων προχώρησε στην εγκατάλειψη της λίμνης στην οποία κατοικούσε.

Εξετάζοντας τα ανεξήγητα

Όπως εξηγούν οι ερευνητές με σχετική τους δημοσίευση στο επιστημονικό έντυπο «International Journal of Environmental Research and Public Health», η συγκεκριμένη συμπεριφορά θα μπορούσε να σηματοδοτεί την πρόβλεψη της επερχόμενης σεισμικής δόνησης.
Περιγράφουν ακόμα, έναν μηχανισμό που λαμβάνει χώρα πριν τον σεισμό. Σύμφωνα με αυτόν, από τον φλοιό της Γης και συγκεκριμένα από σημεία όπου τα πετρώματα δέχονται μεγάλες πιέσεις απελευθερώνονται φορτισμένα σωματίδια τα οποία ευθύνονται για τις χημικές μεταβολές που προκαλούνται στα υπόγεια ύδατα.
Τα ζώα που ζουν σε υδροβιότοπους ή κοντά σε αυτούς, διαθέτουν ιδιαίτερη ευαισθησία σε τέτοιου είδους μεταβολές, γεγονός που σημαίνει ότι θα μπορούσαν ενδεχομένως να προβλέψουν μια σεισμική δόνηση ακόμη και μερικές μέρες πριν την εμφάνισή της.

Συναγερμός της φύσης

Η ομάδα των αμερικανών και των βρετανών επιστημόνων πιστεύει τώρα ότι οι υποθέσεις τους θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη συνεργασία βιολόγων και γεωλόγων, με στόχο την εξεύρεση ενός τρόπου με τον οποίο τα ζώα θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν να «διαβάζουμε» τα πρώτα σημάδια ενός επικίνδυνου σεισμού προτού εκείνος χτυπήσει.
Η συμπεριφορά των φρύνων της Λ’Άκουιλα δεν αποτελεί το πρώτο παράδειγμα περίεργης αντίδρασης ζώων πριν από έναν ισχυρό σεισμό. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί και άλλες περιπτώσεις ερπετών, αμφίβιων και ψαριών τα οποία πριν από έναν σεισμό εμφάνιζαν πρωτόγνωρη συμπεριφορά.
Το 1975, στην πόλη Χαιτσένγκ στην Κίνα, έναν περίπου μήνα πριν το χτύπημα του Εγκέλαδου των 7,3 Ρίχτερ, οι κάτοικοι είχαν παρατηρήσει φίδια να εγκαταλείπουν μαζικά τις φωλιές τους. Κάτι τέτοιο, θεωρήθηκε ιδιαίτερα περίεργο από τους ειδικούς, καθώς συνέβη κατά τη διάρκεια του χειμώνα, όταν τα ερπετά βρίσκονταν σε χειμερία νάρκη.
Η έξοδος των ψυχρόαιμων σπονδυλωτών από τις φωλιές τους την συγκεκριμένη εποχή και η έκθεσή τους σε υπερβολικά χαμηλές θερμοκρασίες, ήταν κατά τους επιστήμονες, συνώνυμη της αυτοκτονίας.



Τετάρτη 22 Ιουνίου 2011

"Η καστανοστριτσίδα, ένα νέο είδος πουλιού ανακαλύφθηκε στην Ελλάδα" (από το www.tovima.gr, 21/6/2011))


Η καστανοστριτσίδα, ένα νέο είδος πουλιού ανακαλύφθηκε στην Ελλάδα
Το μικροπούλι καταγράφηκε για πρώτη φορά στα Αντικύθηρα
Η καστανοστριτσίδα, ένα νέο είδος πουλιού ανακαλύφθηκε στην Ελλάδα
Η καστανοστριτσίδα, που καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στα χέρια του προσωπικού του Ορνιθολογικού Σταθμού Αντικυθήρων


Ένα μικροπούλι, η Καστανοστριτσίδα, καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στα Αντικύθηρα. Το πρωί της 4ης Μαΐου μέλη της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας δακτυλίωναν αποδημητικά πουλιά στο πλαίσιο της παρακολούθησης της μετανάστευσης στον Ορνιθολογικό Σταθμό Αντικυθήρων (Ο.Σ.Α.). Ένα όμως από αυτά δεν ήταν συνηθισμένο. Επρόκειτο για μια καστανοστριτσίδα (Hippolais opaca).

Η παρατήρηση αυτή αυξάνει τον αριθμό των επίσημα καταγεγραμμένων πουλιών στην Ελλάδα στα 445 και μάλιστα σε μικρό χρονικό διάστημα. Στις αρχές Απριλίου είχε παρατηρηθεί στην Καισαριανή, για πρώτη φορά στη χώρα μας, ένας νανοφυλλοσκόπος (
Phylloscopus proregulus).
Η τελευταία καταγραφή στα Αντικύθηρα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η καστανοστριτσίδα σπάνια παρατηρείται εκτός των περιοχών εξάπλωσης και αναπαραγωγής της (Ισπανία και δυτική Βόρεια Αφρική).

Στο παρελθόν, μεμονωμένες παρατηρήσεις υπήρχαν μόνο στη Σουηδία και την Ιταλία. «Είναι μεγάλη συγκίνηση να εντοπίζεις ένα νέο είδος για τη χώρα σου, κάτι που μάλιστα δεν το περιμένεις καθώς τα πουλιά είναι μια συγκριτικά πολύ καλά μελετημένη ομάδα οργανισμών», λέει ο κ. Χρήστος Μπαρμπούτης, ο οποίος προσδιόρισε το νέο αυτό είδος για την Ελλάδα.

Η επιβεβαίωση του νέου είδους δεν ήταν εύκολη υπόθεση, όπως επισημαίνει ο γραμματέας της Επιτροπής Αξιολόγησης Ορνιθολογικών Παρατηρήσεων, δηλαδή της επιτροπής που ασχολείται με τα σπάνια είδη πουλιών της Ελλάδας, κ. Νίκος Προμπονάς. Κι αυτό διότι όπως τονίζει «δεν είναι εύκολα διακριτό από τα συγγενικά του είδη και διαφέρει εμφανισιακά μόνο σε μικρές χρωματικές διαφορές και βιομετρικά χαρακτηριστικά».

Ο Ορνιθολογικός Σταθμός Αντικυθήρων αποτελεί από το 2000 τη βάση ενός πολυετούς προγράμματος της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, με περιοχή δραστηριοποίησης το νησί των Αντικυθήρων, τον ευρύτερο θαλάσσιο χώρο και τις παρακείμενες νησίδες Πρασού και Λαγούβαρδο.

Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η παρακολούθηση και μελέτη του φαινομένου της μετανάστευσης των πουλιών με απώτερο σκοπό την προστασία των μεταναστευτικών πουλιών σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, καθώς και η έρευνα γύρω από την ορνιθοπανίδα, τους βιοτόπους της και το φυσικό περιβάλλον της περιοχής των Αντικυθήρων.

«Για άλλη μια φορά τα Αντικύθηρα κάνουν την έκπληξη μιας και η Καστανοστριτσίδα αποτελεί όχι το πρώτο, αλλά το τρίτο είδος που καταγράφεται στο νησί για πρώτη φορά στη χώρα μας, καταδεικνύοντας έτσι τη μεγάλη σημασία της περιοχής για τη μετανάστευση των πουλιών, αλλά και την αξία της συστηματικής παρακολούθησης των μετακινήσεών τους», αναφέρει η κυρία Ρούλα Τρίγκου από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία

Την τελευταία δεκαετία υπάρχει συνεχής παρουσία ελλήνων και ξένων ερευνητών και εθελοντών στο νησί κατά την περίοδο της εαρινής και της φθινοπωρινής μετανάστευσης. Τα Αντικύθηρα θεωρούνται σήμερα ένα από τα σημαντικότερα κέντρα παρακολούθησης και μελέτης της μετανάστευσης στη Μεσόγειο.
http://www.tovima.gr/society/article/?aid=407302

Τετάρτη 9 Μαρτίου 2011

"Οι ελέφαντες ξέρουν πώς να συνεργάζονται" (από τη news.ert.gr, 9/3/2011). Οι άνθρωποι; Και ιδιαίτερα, εμείς οι Έλληνες;


Elephants_couple

Ακόμα ένα ζώο, ο ελέφαντας, αποδεικνύει ότι διέπεται από ομαδικό πνεύμα, κατανόηση και ικανότητα συνεργασίας και αλληλεγγύης απέναντι στους όμοιους του, ιδίως όταν στόχος είναι το αμοιβαίο όφελος, όπως έδειξε για πρώτη φορά μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον πειραματικό ψυχολόγο Τζόσουα Πλότνικ του πανεπιστημίου Κέμπριτζ, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό PNAS της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ, έκαναν πειράματα για τις ικανότητες συνεργασίας των ασιατικών ελεφάντων στην Ταϊλάνδη. Οι επιστήμονες έδειξαν ότι τα παχύδερμα -αντίθετα με την υποτιμητική έννοια που έχουν δώσει οι άνθρωποι στην λέξη και, καμιά φορά, αντίθετα και προς τους ίδιους τους ανθρώπους-καταλαβαίνουν ότι θα αποτύχουν να φέρουν εις πέρας ένα καθήκον, αν δεν συνεργαστούν.
Η αναγνώριση ότι μερικές φορές χρειάζεται η βοήθεια ενός άλλου για κάποια δουλειά, σύμφωνα με τους επιστήμονες, αποτελεί γνώρισμα ανώτερης κοινωνικής νοημοσύνης, που χαρακτηρίζει τους ανθρώπους και σπάνια συναντάται σε άλλα είδη. Οι ελέφαντες πλέον έρχονται να συμπεριληφθούν σε ένα «ελιτίστικο κλαμπ» κοινωνικών και νοημόνων ζώων, μαζί με τους χιμπατζήδες, τις ύαινες, τακοράκια, τα δελφίνια και (συνήθως, τέλος πάντων) τους ανθρώπους.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μια παραλλαγή ενός πειράματος που είχε εφαρμοστεί στους χιμπατζήδες στη δεκαετία του ΄30, κατά το οποίο δύο ελέφαντες έπρεπε συνεργαστούν -συγκεκριμένα να τραβήξουν ταυτόχρονα τις δύο άκρες ενός σκοινιού- αν ήθελαν να φτάσουν την τροφή, σπρώχνοντας προς το μέρος τους μια πλατφόρμα συνδεδεμένη με το σκοινί, πάνω στην οποία βρισκόταν το φαγητό.
Σε πρώτο στάδιο, οι ερευνητές δίδαξαν το κάθε ένα ζώο ξεχωριστά να τραβάει το σκοινί με την προβοσκίδα του. Στη συνέχεια, έξι ζευγάρια ελεφάντων κλήθηκαν να συνεργαστούν, πράγμα που, μετά από μερικές αποτυχίες (όταν κάποιο ζώο τραβούσε πρώτο το σκοινί, η τροφή δεν γλιστρούσε προς το μέρος τους), γρήγορα έμαθαν να κάνουν, τραβώντας συγχρονισμένα το σκοινί και, έτσι, φέρνοντας μπροστά τους το καλαμπόκι.
Για να εξακριβώσουν ότι όντως οι ελέφαντες αντιλαμβάνονταν την ανάγκη της παροχής βοήθειας του ενός προς τον άλλο, οι επιστήμονες, σε επόμενο στάδιο, τους απελευθέρωναν στη «σκηνή» του πειράματος, με χρονική υστέρηση 45 δευτερολέπτων. Έτσι, όταν ο ένας έφτανε πρώτος μπροστά στο σκοινί και στην τροφή, έπρεπε να περιμένει και τον άλλο, πριν βάλουν μπροστά την από κοινού προσπάθειά τους. Τα πειράματα επαναλήφθηκαν 40 φορές σε διάστημα δύο ημερών και έδειξαν ότικαι τα έξι ζευγάρια ελεφάντων κατάφεραν, ιδίως τις τελευταίες δέκα φορές, να συνεργαστούν, με ποσοστό επιτυχίας 88% έως 97%.
«Έμαθαν να το κάνουν πιο γρήγορα και από τους χιμπατζήδες. Κάθονταν υπομονετικά, κρατώντας το σκοινί με την προβοσκίδα τους, μέχρι να έρθει και ο άλλος ελέφαντας για να κάνει το ίδιο από την άλλη πλευρά. Όταν, μάλιστα, ο ένας απλώς δεν μπορούσε να κάνει τίποτε, τότε και ο άλλος δεν επέμενε, αλλά τα παρατούσε επίσης», δήλωσε ο Πλότνικ, επισημαίνοντας ότι αυτό δείχνει πως οι ελέφαντες καταλαβαίνουν τη σημασία της συνεργασίας.
Τα πειράματα επιβεβαιώνουν τις παρατηρήσεις και βιντεοσκοπήσεις στην φύση, οι οποίες, για παράδειγμα, δείχνουν ελέφαντες να συνεργάζονται με τις προβοσκίδες τους για να σηκώσουν ένα μέλος της ομάδας τους που έχει πέσει στο έδαφος ή έχει κολλήσει στη λάσπη, ενώ έχουν υπάρξει και περιστατικά που ελέφαντες φαίνεται να θρηνούν ομαδικά ένα νεκρό συγγενή τους.
«Ως άνθρωποι, θέλουμε να πιστεύουμε ότι είμαστε μοναδικοί, όμως επανειλημμένα διαψευδόμαστε. Αν και ξεχωρίζουμε όσον αφορά τη γλώσσα, άλλες εντυπωσιακά πολύπλοκες κοινωνικές συμπεριφορές, όπως η κουλτούρα, η χρήση εργαλείων και η κοινωνική αλληλεπίδραση, συναντώνται στο ζωικό βασίλειο», τόνισε ο βρετανός επιστήμονας. Ο Πλότνικ, στο παρελθόν, έχει δείξει ότι οι ελέφαντες φαίνεται να αναγνωρίζουν τους εαυτούς τους στον καθρέφτη, ένα ακόμα σημάδι νοημοσύνης.